Onze blog
Brief aan de heer van Dale, pionier van de Nederlandse taal Afdrukken E-mailadres
AddThis Social Bookmark Button

RVS_klepGeachte heer van Dale, ik wens hierbij mijn bijzondere waardering uit te drukken voor uw meesterwerk, het “van Dale Groot Woordenboek der Nederlandse taal”. Zonder u was ik al menigmaal verloren gelopen bij het zoeken naar de correcte spelling of de betekenis van woorden die nog nooit mijn ogen of oren hadden bereikt. Ik moet echter bekennen dat mijn respect drastisch is gedaald sinds ik in uw woordenboek een grote ongerijmdheid zag staan.

\r\n

Dankzij u heerst er momenteel een algehele verwarring onder de bedrijven die zogenaamd “roestvrij staal” gebruiken of wensen te gebruiken. Die term wordt te pas en, helaas, ook te onpas gebruikt om een bepaald metaaltype als mirakeloplossing voor alle roestproblemen naar voor te schuiven. Was het maar waar …

\r\n

Het begint bv. al met een eenvoudige leuning aan onze lieflijke Noordzee. Ik heb al menig appartementseigenaar horen zweren dat zijn leverancier had gegarandeerd dat die leuning nooit zou roesten “want ze is van roestvrij staal meneer”. Wat uit het oog werd verloren is dat de basisversie van roestvast staal, de zogenaamde AISI 304, helemaal niet bestand is tegen het chloorrijke zeeklimaat. En als je aan die basisversie gaat lassen, wordt het helemaal plezant: interkristallijne corrosie en spanningscorrosie hebben al tot vele mooie fotografische plaatjes, en tot minstens zoveel kopzorgen geleid. Is met het overschakelen naar bijvoorbeeld de hoger gelegeerde 316L-versie dan niet alle onheil geweken? Voor bepaalde toepassingen is het risico op schade dan al heel wat minder, maar ook 316L kan soms snel en catastrofaal falen. Werken met roestvast staal is niet enkel een kwestie van gezond verstand, maar ook van kennis over wat kan en niet kan, wat invloed heeft op wat enz.

\r\n

Is het dan met roestvast staal altijd kommer en kwel? Zeker en vast niet. Roestvast staal kan voor vele toepassingen inderdaad de mirakeloplossing zijn, maar voor andere toepassingen kan een eenvoudig koolstofstaal bedekt met een goede coating dan weer meer dan voldoende zijn. Materiaalselectie is vooral een kwestie van het kiezen van de juiste legering ‘in functie van de toepassing, de constructiemethode, het milieu waaraan ze wordt blootgesteld, de procescondities en de juiste nazorg’. Enkel door met al deze facetten rekening te houden zal blijken of roestvast staal de oplossing kan bieden en zal kunnen worden bepaald welke roestvast staallegering dan best wordt gekozen.

\r\n

Het voormelde lijstje van aandachtspunten lijkt voor de meesten evident tot ze het woordje ‘nazorg’ lezen. De juiste nazorg van roestvast staal constructies is inderdaad van levensbelang. Wist u bv. dat het niet verantwoord is om gewoon staal of koper te slijpen in de buurt van roestvast staal, evenmin als dat roest op roestvast staal mag worden verwijderd met een gewone staalborstel. Nog zo een regeltje: schrijf nooit met potlood op roestvast staal en tenslotte … Geloof nooit de fabeltjes dat het na lassen van roestvast staal niet nodig is om te passiveren. Passiveren van roestvast staal na lassen is een absolute MUST als je de toekomst van je roestvast staal installatie wil garanderen.

\r\n

En meneer van Dale, het is u inmiddels ongetwijfeld al opgevallen: “roestvrij staal” bestaat niet. Ik verzoek u met bijzondere eerbied om die term onmiddellijk door “ROESTVAST staal” te vervangen, waarvoor bij voorbaat mijn welgemeende dank.

\r\n

Dr. ir. Frans Vos

\r\n

Dhr. Vos studeerde in 1993 af als burgerlijk materiaalkundig ingenieur aan de Katholieke Universiteit te Leuven, waarna hij bijkomende cursussen volgde in de nucleaire technologie en gespecialiseerde inspectie- en analysetechnieken. In mei 1999 verdedigde hij succesvol zijn doctoraatsproefschrift over het thermisch spuiten van zelfsmerende deklagen. Momenteel is hij directeur van Materials Consult bvba.

 
Groene energie bulkt van uitdagingen Afdrukken E-mailadres
AddThis Social Bookmark Button

Biomass_energyHebt u ook al zonnepanelen op uw dak? Het is een vraag waarmee ik steevast wordt bestookt op eender welke netwerkreceptie. ‘Groen’ denken is tegenwoordig blijkbaar een must om nog ‘cool’ te zijn. Maar er zijn vele manieren om groen te zijn.

In de eerste plaats blijf ik er van overtuigd dat het REG-principe nog steeds de beste methode is. Het REG-principe zegt u? REG staat voor ‘Rationeel EnergieGebruik’. Het betekent dat iedereen, individu en bedrijf, zo zuinig mogelijk en op verantwoorde wijze met energie omgaat. De thermostaat een graadje lager in huis. Regelmatig filters reinigen zodat de pompen niet over hun nominaal toerental gaan. Overschakelen van olie- en steenkoolverbranding naar ... Ja, naar wat eigenlijk?

Het vervolg lees je op www.bulkonline.nl

 
Kruip is een Onderkruiper Afdrukken E-mailadres
AddThis Social Bookmark Button

Het geheime en verborgene heeft sinds mensenheugenis een bijzondere aantrekkingskracht gehad op mens en maatschappij. Sommigen willen verdoezelen, sommigen willen openbaren en sommigen … willen efficiënt en objectief naar oplossingen zoeken.

Dat laatste is zeker wat de technologische en wetenschappelijke wereld kenmerkt.  Wetenschappers onthouden zich van grote polemieken en mediageilheid die sommige anderen veelvuldig tentoonspreiden. Adequaat, efficiënt en objectief zoeken naar oplossingen voor dingen die niet werken of naar verbeteringen voor wat wel al werkt, dat is waar echte wetenschappers en technologen naar streven.

Zo kent ook de technische wereld vele, voor eender welke tastzin verborgen gebreken. In materialen kunnen zich bv. vele fenomenen afspelen die het oog niet ziet, maar die wel tot ernstige schade kunnen leiden. Veelal ontwikkelen ze zich redelijk traag, maar alleszins gestaag en zonder dat iemand het merkt; echte onderkruipers zijn het, die fenomenen. In de metaalkunde zijn waterstofverbrossing, waterstof-geïnduceerd scheuren (beter bekend als HIC, of te wel Hydrogen Induced Cracking), relaxatie en kruip onderkruipers van het ergste soort. Een aan deze onderkruipers gewijde blogreeks zal hun oorsprong verder openbaren.

messing_gegotenOm “kruip” te begrijpen moet je in de eerste plaats weten hoe een metaal is opgebouwd. Om je een idee te geven van de structuur van een metaal, zie je hiernaast de microscopische foto van een koperlegering. Een metaal bestaat uit korrels; het is te vergelijken met een sneeuwvlok die bestaat uit individuele ijskristallen. De overgang tussen de korrels wordt gevormd door de korrelgrenzen. Bij zeer hoge temperaturen, zoals in de boiler van een elektriciteitscentrale, en bij de aanwezigheid van spanningen, kunnen er op deze korrelgrenzen kleine holtes ontstaan. Die holtes worden na verloop van tijd gevormd doordat de korrelgrens lokaal verzwakt en daardoor over een zeer klein stukje open scheurt. De vorming van die kleine holtes is het begin van kruip. Zolang de kruip beperkt blijft tot de vorming van  enkele individuele holtes, is er niets aan de hand. Het is pas als er verschillende holtes samenkomen en één grotere lijnvormige holte gaan vormen, dat er moet worden ingegrepen. Zo zie je bv. rechts op de foto onderaan deze blog het begin van kruip, terwijl links enkele kruipholtes dreigen samen te smelten.

Wanneer en hoe er bij kruip moet worden ingegrepen, is afhankelijk van het type installatie, de procescondities, de kans dat de component zou scheuren en de gevolgen daarvan. De maatregelen kunnen gaan van een kleine verlaging van de temperatuur, een regelmatige inspectie van hoe ver de kruip is gevorderd, een vervanging van het onderdeel dat kruip vertoont, tot een preventieve periodieke vervanging alvorens de component kruip kan vertonen. Zo worden turbineschoepen van een vliegtuigmotor preventief vervangen, dus voor het risico op kruip optreedt. Voor boilerpijpen in een elektriciteitscentrale wordt dan bv. weer een heel beperkte mate van kruip toegelaten enz.

Vermits de kruipholtes zich ‘in’ het metaal ontwikkelen is het een echte ‘onderkruiper’. Je ziet het niet, maar het ‘kan’ er wel zijn. De controles op kruip vereisen dan ook dat we regelmatig de microstructuur van een voor kruip gevoelig metaal controleren, met bijzondere aandacht voor de korrelgrenzen. Voor metalen componenten die nog verder dienst moeten doen, gebeurt deze controle met behulp van zogenaamde replica. Die technologie leggen we in een latere blog uit, maar vergelijk het alvast met het nemen van een gipsafdruk op microscopisch niveau. Daardoor kunnen we tijdig het ontstaan van kruip opsporen, het verder opvolgen en het onderdeel vervangen zodra nodig.

Bij een preventieve vervanging gaan we nog een stap verder: we vervangen het onderdeel alvorens er ook maar één kruipholte kan ontstaan. Op basis van berekeningen en praktijkervaring kunnen specialisten immers bepalen vanaf wanneer een onderdeel kruip zal gaan vertonen en kunnen we het dan ook vervangen ‘alvorens’ er kruip optreedt. Dat is natuurlijk het meest veilige.

‘Veiligheid voor alles’, dat is waar wij dag in, dag uit naar streven, voor u, samen met u en dankzij u. En “U”, dat zijn onze leveranciers, onze klanten, en al onze sympathieke sympathisanten.

Dank u wel !

 

kruip_-_detail

Dr. ir. Frans Vos

Zaakvoerder Materials Consult

26 januari 2011

 
Studententijd versus realiteit Afdrukken E-mailadres
AddThis Social Bookmark Button

jet_engine“Noodlanding van Airbus 380”, het blijft op mijn netvliezen staan sinds die bewuste nieuwsmelding op 4 november 2010. Ik leef mee met de passagiers en bemanning in de eerste plaats. Maar ook bij alle betrokken leveranciers zijn vele haren rechtop gaan staan. Foto’s gaan razendsnel de wereld rond. Ik zie ze en voel oprecht medelijden met de vele werknemers van de motorenfabrikant. En dan de automatische reflex van een ingenieur: wat kan er in hemelsnaam zijn misgegaan?

Het vervolg lees je op www.bulkonline.nl.

 
<< Start < Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende > Einde >>

Pagina 9 van 12
NederlandsEnglish