Onze blog
Aan de taaladviseur van de VRT: roest is geen corrosie ! Afdrukken E-mailadres
AddThis Social Bookmark Button

2048px-Antwerp_riverfront_april_2012

Geachte heer Ruud Hendrickx ,

Gisterenochtend was het weer prijs op Radio 2. Eens te meer werd aan een woord een betekenis toegedicht die het eigenlijk niet heeft. Weliswaar laat de Van Dale die betekenis oogluikend toe, maar vanuit technisch standpunt is het allerminst correct.

De aanleiding: De Boerentoren, trots van Antwerpen, gaat voor een tijdje in de steigers om herstellingen te doen en een systeem aan te brengen dat de onderliggende staalstructuur beter moet beschermen tegen ‘corrosie’. Inderdaad, ‘corrosie’ is het juiste woord en niet ‘roest’, zoals voor de zoveelste keer verkeerd werd gebruikt. Roest is immers het gevolg van corrosie, maar roest is geen corrosie.

Ik verklaar mij nader: corrosie is het in oplossing gaan van een metaal, bv. in water. Dat mechanisme is enigszins vergelijkbaar met het oplossen van keukenzout in water. Als je keukenzout in een pot water doet in een hoeveelheid die onder de zogenaamde ‘oplosbaarheidslimiet’ van zout in water ligt, zal het zout ontbinden in zijn bouwstenen: natrium- en chloorionen. Als de zoutconcentratie onder de oplosbaarheidslimiet van zout in water blijft, zal je dus niet zien dat er zout in het water zit. Zij die wel eens een slok van ons Belgisch zeewater hebben binnen gekregen, weten er alles van. Wat met keukenzout in water gebeurt, kan ook gebeuren met metalen: ze gaan in oplossing, waarbij voor staal bv. ijzeratomen ‘in oplossing gaan’, waardoor er ijzerionen in het water terecht komen. Dat laatste is “corrosie”. Echter, zolang de oplosbaarheidslimiet van die ijzerionen in water niet wordt overschreden, zie je daar niets van. Of met andere woorden: “Er is nog geen roest, maar al wel corrosie”, dus het verlies van metaal, dus het verlies van sterkte enz. Of nog anders: “Je kan perfect corrosie hebben, zonder dat je ook maar een plekje roest ziet."

Wat is roest dan wel? Roest ontstaat bij het overschrijden van de oplosbaarheidslimiet van de ijzerionen in het water.  Even terugkeren naar de vergelijking met het keukenzout. Als je zout blijft toevoegen aan de pot water, zal op een bepaald ogenblik de oplosbaarheidslimiet van het zout in water worden overschreden. Vanaf dat ogenblik zal al het zout dat je nog toevoegt ‘te veel’ zijn voor de oplossing en zal het ‘te veel’ niet meer in oplossing gaan, maar zichtbaar neerslaan op de bodem van de pot. Een andere analogie: als je een pot water hebt waarin de oplosbaarheidslimiet van het zout niet is overschreden, maar je begint het water te koken, zal op een bepaald ogenblik de oplosbaarheidslimiet wel worden overschreden: door het verlies van water stijgt de zoutconcentratie, wat bij overschrijding van de oplosbaarheidslimiet leidt tot het terug aan elkaar binden van natrium- en chloorionen, dus het neerslaan van zoutkristallen. Terug naar het staal: als de oplosbaarheidslimiet van de ijzerionen in het water wordt overschreden, zal de overmaat aan ijzerionen neerslaan door een verbinding aan te gaan met hydroxide-ionen of zuurstof. Deze chemische verbinding zet zich dan af op of nabij de zone die aan het corroderen is; die chemische verbinding tussen ijzerionen en hydroxide-ionen of zuurstof, dat is “roest”.

Als ik de voorgaande twee alinea’s samenvat, komt het dus op het volgende neer: roest is geen corrosie, maar is het gevolg van corrosie.

 

Toegegeven, deze tekst is allesbehalve een voorbeeld van taalzuiverheid.  Waar het mij om te doen is, is echter dat taal zou moeten worden gebruikt om mensen correct en duidelijk te informeren. Met de wijze waarop de woorden ‘roest’ en ‘roesten’ in de Van Dale en in de media worden gehanteerd, wordt er vanuit technisch standpunt grote onduidelijkheid gecreëerd. Jammer genoeg laten vele mensen in de industrie zich ook misleiden. Ook in de industrie wachten nog altijd veel te veel mensen ‘tot ze roest zien’ of ‘tot het roest’ alvorens in te grijpen. Maar dan is het in vele gevallen te laat. De corrosie, het verlies van metaal, is al lang daarvoor begonnen.

 

PS: "Roestvrij staal" is nog zo een begrip. Volgens de Van Dale maakt dat begrip deel uit van onze rijke Nederlandse taal, maar vanuit technisch standpunt is enkel ‘roestvast staal’ de juiste benaming. Maar dat had ik al eens gemeld aan meneer Van Dale .

 

Met vriendelijke groet,

 

Frans Vos

Zaakvoerder Materials Consult bvba

Gastdocent KU Leuven

 
10 jaar Zuckerberg … 10 jaar informatiezucht versus objectiviteit Afdrukken E-mailadres
AddThis Social Bookmark Button

photo-online_communityPrivacycommissies hebben er een vette kluif aan. Jongeren laven zich aan de schijnbaar ongebreidelde mogelijkheden om vanuit hun luie zetel - of zelfs liggend in bed - met al dan niet echte vrienden te chatten en te laten blijken wat ze wel of niet geweldig vinden in het leven. Consumenten  spuien de door hen ervaren pro’s en contra’s van producten en merken vrijelijk in de internetatmosfeer. Het kan niet worden ontkend dat de 10 kaarsjes die Mark Zuckerberg deze week mocht uitblazen de openbaarheid van onze wereld hebben veranderd, virtueel dan toch.

Dat de sociale media ook voor bedrijven al vele smakelijke en rotte vruchten hebben afgeleverd, is genoegzaam bekend; van succesvolle marketingcampagnes tot het ten gronde gaan aan kritiek van de consument, het kan nu allemaal op enkele uren tijd. Heerlijk toch? Informatie als een lopend vuurtje … of ze waar is of niet doet er niet meer toe … de objectiviteit lijdt.

En wat gebeurt er dan nog allemaal achter de publiek toegankelijke façade? In allerhande discussiegroepen achter de schermen tracht men antwoorden te vinden op de vele sociale, technische en andere vragen die men liever niet aan het publieke domein toevertrouwd. Schijnbaar gesloten discussiegroepen tieren welig op Linkedin, Xing, Viadeo en aanverwanten om “informatie uit te wisselen en van elkaar te leren”. Is dat zo veilig dan? Geeft je dat meer zekerheid dan de soms halve waarheden die zijn terug te vinden op bv. Wikipedia? Zijn die discussiegroepen dan zonder gevaar? Wel integendeel. Voorzichtigheid is de moeder van de porseleinenkast … ook in die ogenschijnlijk gesloten groepen. Juridische implicaties alom, en dan bedoel ik niet alleen de privacycommissie. Totale afgang of zelfs ontslag dreigt als je leven door sociale media wordt geleid.

Een voorbeeld? Het artikel “Zin en onzin van sociale media in schade-analyses” is inderdaad een waarschuwing voor zij die bij schade-analyses betrokken zijn en voor zij die van de expertise van specialisten wensen gebruik te maken. Tijdens de International Conference on Engineering and Failure Analysis 2012 in Den Haag ging de presentatie niet onopgemerkt voorbij.

Het artikel “Sense and Nonsense of Social Media in Failure Analysis” is nu tot 26 maart 2014 GRATIS te downloaden via http://elsarticle.com/1ejAE86.

 

Een verwittigd mens kent zijn grens.

 

Dr. ir. Frans Vos

Zaakvoerder Materials Consult

 
Materiaalkunde is zoals een brug Afdrukken E-mailadres
AddThis Social Bookmark Button

 

De tandwielen in uw versnellingsbak hebben nood aan taaiheid en een geschikte hardheid van hun oppervlak.

Dat is de taak van een materiaalkundig ingenieur.

 

Een hoogspanningsleiding moet goed elektriciteit geleiden, en moet licht zijn opdat we zo weinig mogelijk hoogspanningsmasten moeten gebruiken.

Dat is de taak van een materiaalkundig ingenieur.

 

Het betonstaal in gewapend beton mag niet corroderen, niet tijdens het uitharden van het beton en ook niet later.

Dat is de taak van een materiaalkundig ingenieur.

 

We hebben allemaal nood aan materialen die weerstand bieden aan corrosie en slijtage, dus aan duurzame materialen, ongeacht hun gebruik.

Dat is de taak van een materiaalkundig ingenieur.

 

Materiaalkunde is de ingenieursdiscipline die de brug vormt tussen

enerzijds de basiswetenschappen zoals natuurkunde en chemie en

anderzijds de andere ingenieursdisciplines.

 

Materiaalkundig ingenieurs zijn dus interdisciplinair en zullen dat altijd moeten zijn.

Materiaalkundig ingenieurs zijn nodig, vroeger, nu, altijd.

 

Dat is mijn overtuiging, vroeger, nu, altijd.

 

Dr. ir. Frans Vos

Materiaalkundig Expert

Zaakvoerder Materials Consult bvba

 
De schadelijder als hoeksteen van een betrouwbaar schade-onderzoek Afdrukken E-mailadres
AddThis Social Bookmark Button

 

Materials Consult had de eer een lezing te mogen verzorgen op het Lassymposium 2012, een organisatie van het Nederlands Instituut voor Lastechniek en het Belgisch Instituut voor Lastechniek. Wij houden eraan beide instanties van harte te danken voor de uitnodiging.

Naar aanleiding van deze presentatie werden we eveneens uitgenodigd een publicatie te verzorgen in het vaktijdschrift "Lastechniek".

Een samenvatting van de presentatie en het artikel vind je hieronder. Het volledige artikel kan nu gratis worden gedownload.

 

De schadelijder als hoeksteen van een betrouwbaar schadeonderzoek.

Als rechtgeaard geïnteresseerde in de techniek zou u natuurlijk niets liever willen dan dat u tot op de bodem kon uitvissen waarom bepaalde van uw constructies, installaties of producten de gestelde kwaliteitseisen niet hebben gehaald. Zo zijn er bv. bij de corrosie van een laszone vele ‘mogelijke’ daders aan te wijzen. Was het een slechte las en zo ja, was het de procedure, het lasmateriaal, de lasser of nog iets anders? Wat te denken van een eventueel verkeerd gebruik? Of zat er misschien iets in het water? Vele mogelijk oorzaken, waarbij u vanzelfsprekend de waarheid en niets anders dan de waarheid wil achterhalen.

Het bepalen van de grondoorzaak (root cause) en de daarbij horende schade-analyses is gewoonlijk voer voor specialisten, maar die kunnen zelden iets uitrichten zonder uw assistentie. Op basis van concrete voorbeelden neemt onze zaakvoerder Frans Vos u mee op een reis doorheen de hinderpalen van het schadeonderzoek. En zoals u zal merken … enkele eenvoudige leefregels laten u snel toe om uzelf en uw bedrijf veel leed en veel euro’s te besparen.

Voor de trouwe lezers van onze blogs, hierbij alvast een tip van de sluier: wist u dat u veel nuttige informatie al kan opzoeken voordat de schadeonderzoeker aan haar of zijn werk begint? Enkele voorbeelden:

  • lasser_met_computer_-_open_vizierType materiaal, indien mogelijk met materiaalcertificaat
  • Constructietekening en -dossier, inclusief eventuele lasprocedures
  • Procesgegevens zoals temperatuur, druk, product in de installatie
  • Eventuele historische gegevens zoals inspectierapporten, datarecordings, ...
  • In geval van schadedossiers: Verslag van uw eigen visuele bevindingen en dito foto's enz.

Ook kan u op voorhand al zorgen dat alle schadestukken op een traceerbare wijze zijn geïdentificeerd en gelabeld. En tot slot verdient ook de behandeling van de schadestukken op zich de nodige aandacht: check hiervoor onze rubriek 'Goed begonnen is half gewonnen'.

 

Frans Vos

Zaakvoerder Materials Consult bvba

 

 
<< Start < Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende > Einde >>

Pagina 6 van 12
NederlandsEnglish